Een dove 'stad' opnieuw laten horen en luisteren. PART 2

Wat: ontwerpidee verder vormgeven na bespreking individueel idee

"Een dove stad opnieuw laten horen en luisteren." Hiermee bedoel ik dat Genk en vooral haar inwoners doof zijn. Ze horen elkaar niet. Ze leven naast elkaar en kennen elkaar niet. Er zijn, zoals reeds vele malen herhaald, geen echte contact/confrontatiemomenten. (bron: verhaal Italiaanse vrouw in Sledderlo)

"Doel": Iedereen erbij betrekken. Ieder- een. Blijkbaar zit er in dit woord verscholen dat het gaat om ieder op zich, ieder als individu, niet als groep, als iets gemeenschappelijks bezittend. Niet de Italianen, de Turken, de Belgen,... Wel bij wijze van spreken Antonio, Ahmed en Andreas.

Gemeenschap als het bijeenkomen van individuen, niet als het delen van hetzelfde.
Hetzelfde - niet hetzelfde. Hoe kan je diegene die niet hetzelfde zijn samen brengen? (Want de Turken, Italianen en Belgen onderling komen wel samen maar niet over 'culturen', nationaliteiten heen.)

Belang  van stem en horen?  Wanneer je dove mensen wil laten horen heeft dit als gevolg dat de stem en horen belangrijk zijn. Op aangeven van Jan, blijkt uit survey over communicatie, wordt het belang van de stem in vraag gesteld. In een recent onderzoek over communicatie bij jongeren komt naar voren dat jongeren de GSM nog zelden gebruiken om te bellen, wel om te sms-en. De ontvanger hoort niet langer jouw stem maar leest/ ziet jouw geschreven boodschap. Geluid of de stem is misschien te 'appelerend', spreekt!! je te duidelijk aan. Je moet onmiddellijk antwoorden. Je kan je oren niet zomaar afsluiten. Bij sms-en of schrijven is het communicatieproces afstandelijker. Je kan beslissen wanneer je antwoord.

Controle over geluid en de stem. Het lijkt wel alsof we, dit is een (te) ver doorgetrokken veralgemening, in de huidige samenleving controle willen hebben over geluid en stem. Wij willen beslissen wanneer we iets horen en wanneer niet. Beslissen wanneer de ander moet zwijgen of geen geluid meer mag maken.

bv. TD's: er komt minder volk. Een van de mogelijke oorzaken kan zijn dat de organisaties geen decibels meer mogen produceren. 

De samenleving wil doof zijn, we maken onszelf doof. We beslissen wanneer we ons afsluiten van de wereld. Je beslist eigenlijk dat je anderen uitsluit. In Genk krijgt iedere jeugdvereniging zijn eigen lokaal, afgelegen van de rest. Hier kunnen zij 'geluid maken', kunnen zij zich uitleven zonder de andere 'te storen'. Als je ook maar iets van geluid maakt, stoor je uw omgeving al?!

Feestje bij ons in de straat. Buren die een briefje in de bus steken om zich te verontschuldigen voor eventuele overlast en hinder van hun 'birthday bash'. Ik bash ze daar niet voor neer hoor. Leuk, een avondje gratis uitgaan, op je eigen terras met de nodige proviand... 

** Is dit dan ook niet een afsluiten? Op je eigen terrein, thuis op jouw terras ipv  mee te feesten met je buren. Het kiezen om doof te zijn, om eilandje te spelen...**

Dus: belang van stem en horen! Ja, een stem is belangrijk. Zonder stem geen echte wereld. Een stem maakt iets echt. Wanneer iets uitgesproken wordt, bestaat iets. Zoniet staat het op papier, het is makkelijker je ogen te sluiten en iets niet te lezen/zien, dan je oren te sluiten en iets niet te horen.

bv. verontschuldigingen willen we horen uit iemands mond, niet lezen via iemands sms. Dan zijn ze niet echt, dan geloven we het niet.

To do:
- Onderzoek over communicatie bij jongeren nagaan/lezen
- noties van stem en horen verder onderzoeken
- Ieder-een: wat is dit?, wat betekent dit?

Recap: Baltimore en Genk: niet zomaar elkaars gelijken!

Wat: Inzichten uit groepsgesprek op donderdagavond in Genk. 

Wat is er aan de hand? Genk is niet wat ik en vele anderen verwacht hadden. De problemen in Baltimore kan je niet zomaar overtekenen op de kaart van Genk. In Genk klopt iets niet. Het is allemaal te mooi om waar te zijn... Een moment om verder, dieper, na te denken. Stap af van de vanzelfsprekende oplossingen, stel nieuwe vragen.
Ja man, straffen toebak hoor... Wat moet er dan wel gedaan worden? Welke volkshogeschool, wie, waar?? Allemaal vragen waarop ik het antwoord niet onmiddellijk kan geven. Veel bedenkelijke gezichten die beseffen dat het een lange weg zal worden. 

"Je maakt geen ideeën, je krijgt die... door dingen te doen."

  

**

The Wire en de kwestie van (on)mogelijkheid van change.

Misschien moeten we helemaal niet zorgen voor verandering. Wel duidelijk de realiteit vatten. Trouw blijven aan de realiteit. Door te kijken beyond the obvious? Working 9 to 5? Krijg je dan een echt beeld van ‘the city’? Niets te zien. Misschien zijn er toch ‘problemen’. Misschien gaat het er niet om of er nu problemen zijn of niet. Misschien wel gewoon wat mijn indruk is/was.

Wat vind ik dat er aan de hand is? Wat is er nodig? Mijn eigen verhaal schrijven. Het verhaal van Genk, niet van de problemen.

**

Recap: The Wire

Wat: Week 2. Sessies van Sönke Ahrens. Bespreking TV-serie The Wire. Dingen die naar voor komen in The Wire proberen meenemen naar verkenning Genk.

        

Volgens Sönke Ahrens kan je de serie zien als een experimenteel systeem, als een kunstmatige omgeving met duidelijke grenzen. Binnen deze grenzen worden problemen getoond en oplossingen MAAR trap niet in de val. Het is niet wat je ziet, niet wat duidelijk is dat van belang is.  Je moet verder kijken.

“Figuring shit out”, met “soft eyes.” (bv. Kima lost de moord op door opnieuw ter plaatse te gaan en verder te kijken dan wat ze op het eerste zicht ziet => letterlijk meerdere keren kijken, dieper, achter het vanzelfsprekende…)

** Quote van Marcel Proust die ik tegenkwam in een boek (Eat, pray, love) vind ik hierbij passen. “The real voyage of discovery consists not in seeking new landscapes, but in having new eyes” **

Oplossingen?  Nee. Niet kiezen tussen oplossingen. Wel op een andere manier kijken naar problemen, with new, soft eyes. Nieuwe vragen stellen, tot nieuwe gedachten komen, i.p.v. obvious solutions.  Met vragen waaraan je eerst zelfs niet gedacht had.

Hoe beyond what’s midden in plain sight, m.a.w.  what’s hidden in plain sight??

Via getting familiar with, intiem worden met de situatie. De serie doet dit ook. Ze is zo opgebouwd, zonder duidelijk begin en einde, zonder antwoorden enkel meer vragen, …

De kijker moet zich inwerken in de multiple storylines. Waarom zijn er 60u denk je?

** vraagt tijd en inspanning van de kijker**

(Bv. Kima wordt familiar met de moordsituatie door dossiers te lezen, in het veld op onderzoek te gaan,… Uiteindelijk lost ze de moord/ongeluk op.)

To do in Genk

- getting familiar met de situatie

- having new, soft eyes

- verder denken dan wat je ziet: denken is niet kiezen, wel met nieuwe gedachten komen

- beyond what’s midden in plain sight

- tijd nemen en inspannen

- uzelf verliezen in order to find something???

-  Genk zien als experimenteel systeem

-…

**

Kunnen we wel iets ontwerpen en zorgen voor change? Can you change the streets in an informal manner, without a change in formal structure? Wanneer geobsedeerd door statistics dan geen échte verandering. Enkel in de cijferboeken. Een ‘schijnrealiteit’, een trompe d’oeil. In The Wire slaat hoop op verandering al gauw om in treffend realisme. “Some things change, some stay the same. The game stays the game.” Pessimisme…

(wordt vervolgd...)

**

 

Recap: Sociaal –en buurtopbouwwerk

Wat: In week 1 van het academiejaar al meteen lezingen/sessies om ons in te werken in    

          de thematiek van volkshuizen, buurtopbouwwerk en de situatie in Genk.

           Sessies van Jan Bijlsma, Jef Lingier en Erwin De Bruyne moesten ons inzicht geven       

           in enerzijds de geschiedenis van Sociaal werk en anderzijds de real life experiences   

           in het buurtopbouwwerk.

Jef Lingier legt de nadruk op het publiek maken van problemen. “Werken van onderuit.” Je zou kunnen zeggen de mensen een voice geven. Hen zichtbaar maken… M.a.w. vraaggericht, inductief, focussen op de sterktes van de mensen i.p.v. op hun gebreken. Steeds procesgericht, emancipatorisch met respect voor de mensen waarmee je werkt. Men moet samen krachtig het beleid onder druk zetten, om vooruitgang te boeken. Het ‘conflict’(model) tussen bewoners en beleid.

Erwin De Bruyne zoekt eerder ‘consensus’. Een overeenkomst tussen verschillende partners, onderwijs, arbeidsmarkt, gemeente, bewoners,… waarbij je de verschillende contexten in rekening brengt en de relaties tussen de partners open houdt.

In de ‘geschiedenisles’ van Jan Bijlsma werd al snel duidelijk dat er verschillende initiatieven van volkshuizen zijn geweest, elk met hun voor –en nadelen.

Wat hebben we geleerd?

1 nodig aan te sluiten bij wat jongeren willen maar daarom nog geen educatieve praktijken(gewoon wat jongeren leuk vinden) (bv. Dr. Van Wijk, Rotterdam)

2 soms wordt de jeugd niet bereikt (bv. ons huis)

3 misschien terug naar ‘oude’ waarden als zelfbeheersing, netheid, sparen,…?? 

Met deze info in mind kon onze zoektocht naar een ontwerp voor een volkshogeschool beginnen….

Leeruitstap Gent: "This is not my voice speaking"

Inspiratie voor deze blogpost haal ik uit een event in de Vooruit. 'This is not my voice speaking' van kunstenaars Ant Hampton & Britt Hatzius. Zij willen de mensen betrekken bij hun kunstwerk.

Via een interactieve installatie van analoge toestellen: cassetterecorders, lp naalden, projector,... worden de bezoekers uitgenodigd om zelf iets te maken. Het is mij nog een raadsel wat de kunstenaars precies bedoelen met de titel. Mijn interpretatie: Niet de stem van de kunstenaars zelf, maar die van de bezoekers is belangrijk... Their voice.

Van de leeruitstap in Gent neem ik mee dat het niet altijd gemakkelijk is het publiek te betrekken bij je activiteiten. Aan de bezoeker zichtbaar te maken wat uw bedoelingen zijn met een tentoonstelling, boek, foto,...

Amsab: Veel goede wil maar vinden het moeilijk. bv. soep maken, kinderen en bejaarden samen. 

Huidig doel: publieksmoment voor de toekomst: migrantenverhalen. Vertrekken vanuit migranten kinderen en ik citeer: " hun verhaal horen".

=> link met Genk: nodig om de verhalen van Genk zichtbaar te maken, mensen onderling en misschien ook voor het stadsbestuur? Mensen moeten in de eerste plaats opnieuw horen, alvorens ze kunnen luisteren.  

Door te vertrekken van de migrantenkinderen zelf, is het echt hun stem die spreekt. Hun voice. Anders dan bij het soep maken. Een door Amsab ingegeven activiteit.  Not their voice...

Museum Dr. Guislain: Gevaarlijk jong. Een tentoonstelling over kinderen, als gevaar en in gevaar. De stukken gekozen door een clubje van het museum. De inrichting evenzo. Kinderen worden niet betrokken bij de vormgeving van de tentoonstelling. Not their voice...  Een speurtocht... Eigenlijk niet speuren maar vragen oplossen. Als kalmeringsmiddel, bezigheidstherapie. Voorgevormde vragen door educatieve werkingsgroep van het museum. Weinig gevoelens, inzichten van kinderen zelf. Not their voice... 

Zelf de tentoonstelling doorlopen. Interessante en mooie rondleiding. Dubbel gevoel. Veel gezien in items, anders dan wat je zou zien en denken zonder gids. Verhalen over de kunstwerken... Sometimes not my thoughts and voice... Misschien belangrijk uw eigen verhaal te creëren rond een kunstwerk? 

    

Een dove 'stad' opnieuw laten horen en luisteren.

Wat: 1ste  ontwerpidee op basis van verhalen en mijn observaties.

Genk als een lappendeken van 'villages' die zo ver uit elkaar liggen. Elk hun eigen geschiedenis, eigen winkels, kerk/moskee,... Ze zijn allen verspreid, geen verbinding tussen wijken en zelfs mensen binnen een wijk zijn eilandjes.

Er is geen contact tussen mensen. (bv. Troppo è troppo! Ils restent entre eux mêmes. Bonjour, c'est tout.)
Mensen van verschillende culturen en nationaliteiten klitten samen. Ondanks alle initiatieven, buurthuizen, speelpleintjes,...

<=> Iedereen is vriendelijk. Dag Meiske, de vele knikken als je iemand passeert, Zoekt u iets?, Gezondheid,.... 'warme' mensen van aard.

Waarom communiceren ze niet echt? Meer dan hallo,... Babbelen over andere zaken, elkaar leren kennen.
'Getting familiar' met elkaar, met elkaars culturen, dagelijkse bezigheden,...

De mensen weten niets van elkaar, ze leven naast elkaar. Ze zijn doof voor elkaars stemmen en verhalen. Daarom nodig mensen bewust te maken van de situatie. Er zijn mensen die méér willen. Iets gemeenschappelijk, een diepere band i.p.v. eilandmensen. Aanspreken van mensen. Mensen laten nadenken over eigen manier van omgaan met anderen.

Het lappendeken en de mensen erin moeten zichtbaar worden voor elkaar.

Vrijdag 14 okt: Troppo è troppo

Vandaag de laatste hap van mijn taartspie. Ik fiets,lees hijs, mij naar boven op de Zuiderring richting Nieuw-Sledderlo. Op de Fletersdel en Sledderloweg, de toegangsweg naar Nieuw-Sledderlo, doet JCDecaux weer een goede zaak. Clio, Proximus en Lacoste, keuze genoeg. Alhoewel. Aan het begin van de Fletersdel hangt een groot paneel van Belgian Posters tegen de gevel van een huis. Er zijn dus nog andere kapers op de kust. 'Mega Windy Bladblazer'

Ik vervolg mijn weg naar de Sint-Jozef kerk.  Deze ligt pal in het centrum. Daarnaast een Spar, Turkse Slagerij en Senova Turk fiani(een bakker). Op de stoep voor de kerk een ‘reinigingspaneel’ met affiches van de Versuz in Hasselt. Daarnaast een Salvatoriaanse hulpcontainer. Voor meer info zie www. salvatorhulp.org.  Op de hoek van het kerkplein staat te lezen dat Sprakeloos van Tom Lanoye nu ook een toneelversie heeft en dat School is cool een optreden geeft in het cultureel centrum op 31 okt. Ik wandel naar de bushalte in het verlengde van de kerk.

Er staat een vrouw te wachten in het bushokje. Ze draagt een hoofddoek. Waar komt u vandaan? Ik? Uit Turkije. En waar gaat u naartoe? Naar Genk-centrum, station!

Achter het bushokje bevindt zich het parochiecentrum Sint-Jozef. Daarlangs de Trichterweg naar boven. Ik sla deze in. Op het einde van deze doodlopende weg zijn de voetbalterreinen van Sledderlo sportief alsook de Thai en kickboxingschool muaythai –Genk.

 

Ik zie uit een bospaadje een koppel komen. Ik vraag ze waar ze vandaan komen. De man antwoordt. Ik? House in Sledderlo. Nog voor ik de vraag kan stellen waar ze naartoe gaan, geeft hij al zelf het antwoord. Naar de Spar, boterhammen. De vrouw vraagt mij: wat jij doen? Ik vertel hen dat ik op verkenning ben in Genk. Ah, lachen ze allebei. De man geeft mij een hand en zegt: Jij mijn dochter, jij mijn dochter. Dan de vrouw weer: Jij mijn vijf dochter. Ik bedank hen voor het gesprek en neem hetzelfde bospaadje van waar ‘mijn adoptieouders’ kwamen.

Via een bospaadje aan het einde van de Trichterweg kom ik uit in de Wintergroenstraat. Een rustige wijk met appgebouwen en site woningen( zoals de bewoners het zelf zeggen).

Ik ga naar links. Aan mijn linkerzijde zie ik een Turkse moskee. Een groot beige gebouw met koepel, grote parking en een zuilengang. Hieronder zitten enkele mannen van middelbare leeftijd rond een tafeltje. Boven hun een groot bord met Turki  Islam Devinyat vaski en daaroder Turki Islam Emre Gabii. Aan de linkerzijde van het bord een Turkse vlag en rechts de Belgische.  Naast de Moskee Speelplein Wip wap. Een schommel, klimrek, wippen,… kunnen de kinderen blijkbaar niet bekoren want hier en daar wel wat graffiti. FUCK, MELIG, YIY,… Ook het jeugdhuis daarnaast is flink beklad. We are back, MFuckers, Tugz 4 life,… staan op een zo te zien gesloten jeugdhuis.

Ik hoor vrouwen babbelen en draai mij om. Een hele groep gesluierde vrouwen splitsen in twee groepen. Ik stap op 2 vrouwen af. Excuseer. Mag ik eens iets vragen? Ja, knikt de ene vrouw instemmend. Waar komen jullie vandaan? Ik niet verstaan. Ik herhaal mijn vraag. Van moskee. Waar gaan jullie naartoe, Naar huis, Koran lezen. Waarom jij vragen? (2x) Ik antwoord uit interesse. Ze verstaan mij niet. Ik zeg voor school. De andere vrouw heeft nog niks gezegd. De eerste vrouw vertaalt wat ik net zei. Ik versta, ik versta. We bedanken elkaar en gaan elk onze eigen weg.

Ik sla de Boshoek straat in. Een hele hoop doodlopende zijstraatjes. In een van hen ligt Kind en Gezin. Het consultatiecentrum voor het jonge kind.

** Kind en gezin is gesitueerd in een klein gebouw en ik betwijfel of het
 nog in werking is.**

Het einde van de Boshoekstraat gaat over in de Muggenberg. Nu ook appgebouwen met balkons van ijzeren stangen. Precies een hek rond een appgebouw. In de helft van de Muggenberg is er het Speelplein het Zonnetje. De kinderen kunnen spelen op een plein, van de straat afgescheiden door houten schutsels. Een schommel, looprek, 2 hobbeldieren,…. Tegenover het speelplein staan de restanten van een project in ’98 op een muurtje gespoten. WELCOME TO CHICAGO. Show perfect peace so we get,… . Kunstenaars, ja het ziet er echt wel mooi uit, van dienst zijn Popy, Cash, Silver en Sopy.

Dan sla ik de Bijlkestraat in.

Waar moet ge zijn, juffrouwke? Een oerlimburgse stem achter mij. Hier naar boven.
 Dat is het belangrijkste. Daar is een buurtcentrum en hier een school. Ik antwoord dat ik zowat overal moet zijn. Ik vraag hem waar hij vandaan komt. Ik? Ik woon hier. Hij wijst naar een huis vlakbij. Ik heb ne ronde gedaan met mijn heks. Zijn hond aan de lijband grolt. Ik ken niks van honden, zou niet weten welk ras, het was een witte….

In de Bijlkestraat opnieuw een Europa school, ditmaal campus Sledderlo. Waar alle kinderen zich thuisvoelen. Daarnaast een wijkbureau/ buurthuis, de wijkmanager, wijkagent, buurtwerkplaats, groendienst en buurttoezichter zijn hier gevestigd. Op een bord  aan het einde van de straat sla ik evenwijdig met de Bijlke, de Boenerstraat in. Onmiddellijk links een speelplein. Echte sportliefhebbers kunnen hier hun hartje ophalen. Een basketbalterrein, een betonnen voetbalterrein alsook eentje uit kunstgras. Tegen de gevel van een huis naast het speelplein wordt in blauw en oranje getoond dat het hier een JEUGD ZONE is.

Evenwijdig met de Boener, de Steenbergbosstraat. Terhoogte van de bushalte, veel bushaltes( meer dan nodig misschien) trouwens in Nieuw-Sledderlo, staat alweer een GraffitiKunstwerk(uit ’98) op een gevel.

** De bushaltes zijn open, zonder glas. Gewoon in een woonwijk, praktisch in elke straat een halte…
Nergens uren vermeldt. Om het half uur komen de bussen,  heb ik vernomen van de man met zijn heks.**

Volgens het plakkaatje links zouden de lijnen, kleuren en letters op het kunstwerk van Daim, Darco-duck, Loomit en Darco Paris een aanzet moeten geven tot het maken van een levend kunstwerk van de samenleving. De rijkdom aan culturen en talen moet ons daarbij helpen.

Ik kom terug uit op de Muggenberg. Duidelijke message op een gevel van een appgebouw. KMC, Welcome To Hell, If you don’t like us, blow up.

Ik zie een wandelende vrouw. Ik spreek haar aan. Waar komt u vandaan?
Ik, van hier, Sledderlo. Ik woon hierachter. Ik ga naar huis. Ik heb net een wandeling gedaan. Soms wandelen hé. Om te bewegen. Waarom jij vragen? Gewoon, uit interesse. Ze kijkt mij met een bedenkelijk gezicht aan. Voor school? Ja. Medecin? Nee. Vous parlez aussi du francais? Het gesprek gaat verder in het Frans, gemixt met Nederlands. Ze vertelt dat ze Italiaanse is en eerst 5 jaar in Luik heeft gewoond. Vandaar het Frans.  Nu woont ze als 36 jaar hier. J’ai fait une promenade. Il n’y a rien ici hé. Toujours la même. Pas de grandes choses. Comme un cemetière. Een kerhof.  Vroeger wel maar nu… Iedereen, ja alle Turken. Ils restent entre eux mêmes. À la maison, vous comprenez? (ze communiceren niet met anderen) Vroeger had ik een buurvrouw uit Brussel. Altijd babbelen. Maar nu enkel bonjour, et c’est ca. Vroeger ik veel praten want allemaal Belgen rondom mij. Maar nu allemaal Turki. “Trop, c’est trop. Troppo è troppo. Mon famille est a l’Italie. C’est ca qui est le pire.

Na een hele historie over haar leven als gepensioneerde vrouw en de zorg voor haar dove kleindochter, zie ik de opluchting in haar gezicht. Alors on a bavardé un peu. Je te souhaite une bonne journée. En off she went. Terug naar haar huisje….    

Aan het uiteinde van de wijk Nieuw-Sledderlo in de Brandweg ligt de Mickey-mouse en De sleutel school, waar ze volgens een spandoek Nederlands spreken ‘voor de toekomst van uw kinderen’.

** Het was middagpauze en de kinderen spreken ook echt Nederlands met elkaar. Misschien niet verwonderlijk als het kinderen zijn van de 2^de , 3^de of 4^de generatie.**

Langs de Putwijerstraat gaat het terug richting ‘centrum’ van Nieuw-Sledderlo.  In de smalle Hoogblookstraat staat alweer een bord van JCDecaux. Lacoste en Sint-Maartenfeest te Genk.

Veel te zien, en ook niet. Dezelfde indrukken als de vorige dagen. Veel aanbod.

Troppo è troppo. Nieuw- Sledderlo is alweer versleten, op sterven na dood. Klein Turkije vraagt om leven.